धनगढी । देशमा जब कुनै विपत्ति, प्राकृतिक प्रकोप वा नागरिकमाथि ठूलो दुःख आइपर्छ, त्यतिबेला राजनीतिक विचार, पार्टी, जात, क्षेत्र र व्यक्तिगत स्वार्थभन्दा माथि उठेर मानवताको पक्षमा उभिनुपर्ने आवश्यकता हुन्छ। यही भावनासहित पूर्व धनगढी उपमहानगरपालिकाका मेयर तथा समाजसेवी नृप ओडले सञ्चारमाध्यममार्फत नेपालका सबै राजनीतिक दलका नेता तथा आम नागरिकलाई एकताबद्ध भएर विपत्तिको सामना गर्न आग्रह गरेका छन्।
ओडले दुःख र संकटको समयमा एक–अर्कामाथि टीका–टिप्पणी, आरोप–प्रत्यारोप र राजनीतिक दोषारोपण गर्नुभन्दा पीडित नागरिकको उद्धार, राहत र पुनःस्थापनामा ध्यान दिनुपर्ने बताएका छन्।
उनले भनेका छन्, “देश र जनतामाथि दुःख परेको बेला हामी एकसाथ किन नहुनेरु किन हामी अरूका टीका–टिप्पणीमै आफ्नो समय खर्च गरिरहेका छौँरु त्यो समय पीडित नागरिकको सेवामा लगाउन सके अझ धेरै मानिसको जीवनमा राहत पुग्न सक्छ।”
उनका अनुसार विपत्तिको समयमा न पार्टी हेर्नुपर्छ, न जात, न क्षेत्र र न कुनै राजनीतिक आस्था। त्यतिबेला सबैभन्दा ठूलो परिचय मानवता र नेपाली नागरिक हुनुपर्ने उनको धारणा छ।
ओडले नेपालका सबै राजनीतिक दलका नेतृत्वलाई आपसी मतभेद र राजनीतिक प्रतिस्पर्धालाई केही समयका लागि छाडेर राष्ट्रिय विपत्तिको सामना गर्न साझा अभियान सञ्चालन गर्न आग्रह गरेका छन्। सरकार, राजनीतिक दल, स्थानीय तह, सामाजिक संस्था, निजी क्षेत्र, सञ्चारमाध्यम र आम नागरिक सबैले हातेमालो गरे मात्रै विपत्तिबाट प्रभावित नागरिकलाई प्रभावकारी रूपमा सहयोग गर्न सकिने उनको भनाइ छ।

दुःखमा राजनीति होइन, सहकार्य आवश्यक
ओडले राजनीतिक दलहरूबीच विचार र नीतिगत असहमति हुनु स्वाभाविक भए पनि नागरिकको दुःखमा भने सबै एक ठाउँमा उभिनुपर्ने बताएका छन्।
“राजनीति आफ्नो ठाउँमा हुन्छ। विचार आफ्नो ठाउँमा हुन्छ। चुनाव र प्रतिस्पर्धा पनि आफ्नो ठाउँमा हुन्छ। तर जब एउटा नेपाली नागरिक दुःखमा पर्छ, त्यतिबेला हामी सबैभन्दा पहिले नेपाली हौँ भन्ने कुरा सम्झनुपर्छ,” उनले भने।
उनले विपत्तिको समयमा सामाजिक सञ्जाल तथा सार्वजनिक सञ्चारमाध्यममा एक–अर्कामाथि आरोप लगाउनेभन्दा सकारात्मक सूचना, राहतको आवश्यकता र सहयोगका अभियानलाई प्राथमिकता दिनुपर्ने बताए।
सञ्चारमाध्यमलाई पनि जिम्मेवार भूमिका खेल्न आग्रह

ओडले सञ्चारमाध्यमलाई समेत विपत्तिको समयमा सकारात्मक र मानवीय समाचारलाई प्राथमिकता दिन आग्रह गरेका छन्।
उनका अनुसार मिडियाले पीडितको वास्तविक अवस्था सरकार र सम्बन्धित निकायसम्म पुर्‍याउने, राहत आवश्यक भएका ठाउँको सूचना सार्वजनिक गर्ने तथा सहयोग गर्न चाहने व्यक्ति र संस्थालाई सही ठाउँसम्म जोड्ने महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्न सक्छ।
“मिडिया समाजको ऐना हो। दुःखको समयमा कसले कसलाई दोष लगायो भन्नेभन्दा कसलाई सहयोग चाहिएको छ, कहाँ राहत पुगेको छैन र कसरी पीडितको जीवन सहज बनाउन सकिन्छ भन्ने विषयले प्राथमिकता पाउनुपर्छ,” ओडले बताएका छन्। ‘न पार्टी, न जात—पहिले मानवता’ ओडले विपत्तिको समयमा जातीय, क्षेत्रीय तथा राजनीतिक विभाजनलाई प्राथमिकता दिन नहुनेमा जोड दिएका छन्।
उनले भने, “दुःखमा परेको मानिसको पार्टीको सदस्यता हेरेर राहत दिनु हुँदैन। उसको जात, धर्म वा क्षेत्र हेर्नु हुँदैन। पीडित भनेको पीडित हो। उसको पीडा कम गर्नु हाम्रो साझा जिम्मेवारी हो।”
नेपालजस्तो प्राकृतिक विपत्तिको जोखिममा रहेको मुलुकमा विपद् व्यवस्थापनलाई राजनीतिक स्वार्थभन्दा माथि राखेर दीर्घकालीन राष्ट्रिय नीति बनाउनुपर्ने आवश्यकता पनि उनले औँल्याएका छन्।
सबै दलले साझा विपद् संयन्त्र बनाऔँ
ओडले केन्द्रदेखि स्थानीय तहसम्म सबै राजनीतिक दल, जनप्रतिनिधि, सामाजिक संस्था र नागरिक समाजको सहभागितामा साझा विपद् व्यवस्थापन संयन्त्र निर्माण गर्नुपर्ने सुझाव दिएका छन्।
यस्तो संयन्त्रमार्फत राहत सामग्री संकलन, वितरण, उद्धार, स्वास्थ्य सेवा, अस्थायी आवास, खाद्यान्न तथा प्रभावित परिवारको पुनःस्थापनामा समन्वय गर्न सकिने उनको भनाइ छ।
उनले राहत वितरणमा समेत कुनै प्रकारको पक्षपात हुन नहुने बताएका छन्। वास्तविक पीडितको पहिचान गरी सम्मानजनक र पारदर्शी रूपमा राहत उपलब्ध गराउनुपर्ने उनको जोड छ।
‘हामी बनायौँ भने देश बन्छ’
ओडको मुख्य सन्देश भनेको नागरिक र राजनीतिक नेतृत्वले आफ्नो जिम्मेवारी इमानदारीपूर्वक निर्वाह गरे देश निर्माण सम्भव छ भन्ने हो। उनले भने, “देश बनाउने जिम्मेवारी सरकारको मात्र होइन। राजनीतिक दलको मात्र होइन। हामी सबैको हो। हामीले आफ्नो ठाउँबाट देश बनाउने सोच राख्यौँ भने देश बन्छ, होइन ररु”
उनले राजनीतिक दलका नेताहरूलाई एक–अर्काको कमजोरी खोजेर समय बिताउनुभन्दा देशका समस्या समाधान गर्न प्रतिस्पर्धा गर्न आग्रह गरेका छन्।
“कसले बढी टीका–टिप्पणी गर्ने भन्ने प्रतिस्पर्धा होइन, कसले बढी नागरिकको सेवा गर्ने भन्ने प्रतिस्पर्धा गरौँ। कसले बढी राहत पुर्‍याउने, कसले बढी पीडितको आँसु पुछ्ने र कसले देशका समस्या समाधान गर्न योगदान गर्ने भन्ने प्रतिस्पर्धा गरौँ,” उनको भनाइ छ। संकटले विभाजन होइन, एकताको सन्देश दिनुपर्छ ओडले विपत्तिलाई राजनीतिक विभाजनको अवसर नभई राष्ट्रिय एकताको अवसर बनाउनुपर्ने बताएका छन्।
उनका अनुसार संकटको समयमा नागरिकले राजनीतिक नेतृत्वबाट झगडा होइन, समाधानको नेतृत्व खोजिरहेका हुन्छन्। त्यसैले सबै दलका शीर्ष नेतादेखि स्थानीय तहका कार्यकर्तासम्मले संयमित भएर पीडितको पक्षमा उभिनुपर्ने उनको आग्रह छ।
उनले देशमा आउने हरेक विपत्तिलाई साझा चुनौतीका रूपमा लिएर सरकार र प्रतिपक्ष दुवै मिलेर काम गर्नुपर्ने बताएका छन्। अन्त्यमा ओडले सबै राजनीतिक दल, सञ्चारमाध्यम, सामाजिक संघसंस्था, उद्योगी–व्यवसायी तथा आम नागरिकलाई एउटै अपिल गर्दै भनेका छन्—
“आज कसैको पार्टी नहेरौँ, जात नहेरौँ, क्षेत्र नहेरौँ। दुःखमा परेको नेपालीलाई नेपाली भएर सहयोग गरौँ। टीका–टिप्पणीमा खर्च हुने समय पीडितको सेवामा लगाऔँ। हामी एकसाथ उभियौँ भने विपत्तिलाई जित्न सक्छौँ। हामी सबै मिलेर बनायौँ भने देश अवश्य बन्छ।”